نمایش نوار ابزار

برای هوایی سالم تر

سه شنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۶

 

گفتگو با جناب آقای مهندس منصور شیشه فروش

مدیر کل محترم مدیریت بحران استانداری اصفهان

سلام جناب مهندس شیشه فروش. از اینکه فرصتی فراهم فرمودید تا درباره یکی از مسایل مهم حوزه سلامت یعنی هوای پاک گفتگو کنیم بسیار سپاسگزاریم.

در ابتدا درخواست داریم معرفی مختصری از خودتان و تخصص و مسئولیت مدیریتی خود بفرمایید.

ج-با نام و یاد خدا.من هم از شما تشکر می کنم که به عنوان فعال رسانه ای، موضوعات مهم حوزه سلامت را دنبال می کنید.زیر بنای توسعه پایدار، انسان سالم است. هر کس به نحوی در حوزه سلامت تلاش و خدمت کند در راستای اهداف توسعه پایدار گام برداشته و ارزشمند است .

من منصور شیشه فروش مدیر کل مدیریت بحران اصفهان هستم و تحصیلات من در زمینه مدیریت حوادث و سوانح است و در حال حاضر در استانداری اصفهان مشغول به کار هستم.

س- جناب مهندس: از مدیریت بحران بگویید.مدیریت بحران در کشور ما، چه ساختار و حوزه عملکردی دارد؟

ج-حتما می دانید پس از زلزله دلخراش بم ۱۳۸۲، مقام معظم رهبری پس از حضور در محل حادثه دستور تشکیل سازمانی با عنوان “مدیریت بحران” صادر کردند. پس از آن با تصویب مجلس شورای اسلامی این سازمان تشکیل شد.اهداف این سازمان پیشگیری، آمادگی، مقابله و بازسازی در چرخه مدیریت بحران تعیین شد.رییس شورای عالی این سازمان رییس جمهور است و قائم مقام آن وزیر کشور است.در استان ها هم استاندار و در شهرستان ها فرماندار رییس شورای هماهنگی مدیریت بحران است.

حتی در روستا ها،دهیار به عنوان مسئول مدیریت بحران در نظر گرفته شده است.بنابراین می بینید که ساختار مدیریت بحران از سطح مدیریت کلان کشور تا سطح روستا ها پیش بینی و طراحی شده است. در هر استان اداره کل مدیریت بحران در استانداری نقش سیاست گزاری، هماهنگی، نظارت و پایش دستگاه های مختلف در مدیریت بحران را دارد ولی نقش اجرایی مستقیم ندارد.این اداره کل برنامه هایی را که در چارچوب اجرایی کردن اهداف چهار مرحله مدیریت بحران تنظیم شده را به صورت ویژه دنبال می کند.چهار مرحله مدیریت بحران شامل پیش بینی، پیشگیری، مقابله و بازسازی است.

س- جناب مهندس : چه تفاوتی بین سازمان مدیریت بحران و سازمان پدافند غیر عامل کشوری وجود دارد؟

ج- حوزه عملکردی این دو سازمان دو موضوع متفاوت است گرچه در جاهایی، ماموریت ها و اهداف این دو در ارتباط با هم بوده هم پوشانی دارد.سازمان مدیریت بحران وظیفه مدیریت حوادث و سوانح طبیعی را دارد اما مدیریت حوادث و بحران ناشی از جنگ، تروریسم و تهاجم مختلف دشمن با سازمان پدافند غیرعامل است.

س-آیا در مدیریت بحران تخصصی شدن و تقسیم کار صورت گرفته است؟

ج-بله. در مدیریت بحران چهارده کارگروه تخصصی پیش بینی شده است. که هر کدام به صورت تخصصی مخاطرات و حوادث طبیعی خاصی را دنبال می کنند.مثلا مخاطرات آب و هوایی مثل سیل و طوفان، مخاطرات زمینی ساخت مثل زلزله ، هر کار گروه تخصصی وظایف خود را در ارتباط با یک وزارت خانه دنبال می کند. مثلا پیشگیری و کنترل مخاطرات زلزله در وزارت راه و شهرسازی، پیشگیری و کنترل سیل و برق رسانی و آبرسانی در حوادث در وزارت نیرو و کنترل خشکسالی در وزارت جهاد کشاورزی پیش بینی شده است .

اداره کل مدیریت بحران استانداری عملکرد این کارگروه های تخصصی را رصد و پایش می کند و در جهت هماهنگی و تسهیل برنامه های آن ها عمل می کند.

س- جناب مهندس: مدیریت بحران در حوزه سلامت چه اهمیت و ویژگی هایی دارد و در این رابطه چه پیش بینی هایی صورت گرفته است؟

ج-بطور کلی باید گفت انسان سالم محور توسعه پایدارست.بنابراین،موضوع سلامت اهمیت محوری و راهبردی دارد.یکی از کارگروه های تخصصی مدیریت بحران، کارگروه بهداشت و درمان است که مسئولیت آن با دانشگاه علوم پزشکی در هر استان است.در سطح کل کشور وزارت بهداشت و درمان متولی مدیریت بحران در حوزه سلامت است.کارگروه بهداشت و درمان که از مهم ترین کارگروه های تخصصی مدیریت بحران است، قبل، حین و بعد از بحران های طبیعی نقش آفرینی می کند. این کارگروه ضمن شناسایی آسیب ها و مخاطرات حوزه سلامت در حوادث، پیش بینی های لازم را صورت می دهد تا در مرحله مقابله و بازسازی این آسیب ها را به حداقل ممکن برساند.

لازمه این آمادگی یکی هم آموزش های گسترده تخصصی و عمومی است.

 

س-آقای مهندس: در مورد مشکل خطیر آلودگی هوا بگویید.چه مشکلاتی وجود دارد و چه اقداماتی خوبی در استان اصفهان انجام شده است؟

ج- یکی از مخاطرات مهم که بطور مستقیم سلامت انسان ها را به خطر انداخته است پدیده آلودگی هوا و گرد غبار جوی است. شما می بینید که این مشکل چگونه زندگی شهروندان شهر های بزرگ و بطور خاص مناطق جنوبی کشورما را دچار مشکل کرده است.در این موضوع همه ما مسئولیم. همه مردم و همه دستگاه ها و سازمان ها در این رابطه وظیفه دارند.ما گفتیم وظیفه داریم مخاطرات طبیعی تهدید کننده سلامت جامعه را شناسایی کنیم و برای همین، کارگروه های تخصصی راه اندازی شده اند.کارگروهی داریم با مسئولیت اداره محیط زیست استان با عنوان کارگروه مخاطرات زیست محیطی، این کارگروه با حضور فعال اعضا جلسات متعددی دارد و ماهم بر کار آنها کنترل و نظارت داریم.

یکی از دغدغه های مهم سال های اخیر در کلان شهر ها، آلودگی هوا بوده است که می دانیم موجب خسارات زیادی در حوزه سلامت می شود. البته این یک روند جهانی بود که با صنعتی شدن زندگی بشر و انتشار گاز های گلخانه ای در سراسر جهان ایجاد شد.

در دوران مدرن مصرف انرژی جهت توسعه متاسفانه بدون ضابطه و بدون توجه به حفظ محیط زیست رقم خورد تاجایی که کارشناسان متوجه شدند پدیده خسارت باری در شهر های بزرگ و صنعتی به عنوان آلودگی هوا خطرات و خسارات زیادی را به بار آورده است.نمونه آن مشکلات آلودگی هوا  و وارونگی هوا در شهر لندن بود که تلفات زیادی در طول سالیان داشته است.

به همین خاطر این توجه ایجاد شد که باید به هر ترتیب جلوی این روند گرفته شود لذا توسعه باید با توجه به محیط زیست تعریف شود مفاهیمی مانند توسعه پایدار مطرح شد، در این مفهوم گفته شد که توسعه ای پایدار و موفق است که با لحاظ مسائل زیست محیطی باشد توسعه مشکلات اقلیمی را به همراه داشت مثل ذوب یخ های قطبی، گسترش بیابان ها،تخریب مراتع و جنگل ها، گرم شدن دمای زمین و …

کنوانسیون های متعددی تشکیل شد در جهت کنترل این مشکلات .اعلام شد که تا سال ۲۰۱۵ باید انتشار گاز های گلخانه ای در جهان کنترل و محدود شود، در کنفرانس آب و هوا در پاریس با حضور نمایندگان کشور های مختلف معلوم شد که این روند کاملا موفقیت آمیز نبوده است. لذا مجددا چشم اندازی طرح شد که تا سال ۲۰۳۰ کشور های مختلف اقداماتی را دنبال کنند در جهت کاهش آلاینده های گلخانه ای .

بنابراین باید توجه کنیم که مشکل آلودگی هوا اختصاص به کشور ما ندارد و یک مشکل جهانیست که به عدم رعایت اصول زیست محیطی در توسعه است. ما کنترل زیادی بر پدیده های جوی نداریم ولی می توانیم در حد توان از بحران پیشگیری و با آن مقابله کنیم. ما با شناخت وضعیت موجود و ترسیم وضعیت مطلوب برای رسیدن از وضعیت موجود به مطلوب یک راهبرد یا استراتژی تعیین می کنیم. این روش در مورد آلودگی هوا هم هست.

در سال های اخیر مشکل آلودگی هوا عمدتا در فصول پاییز و زمستان بروز کرده است چون در این فصول پدیده ای طبیعی به نام وارونگی هوا رخ می دهد که ناشی از سرد شدن هوا و عدم وزش باد باعث تجمع آلاینده های تولید شده بر روی فضای بالای شهر مثل یک چتر می شود این را inversion یا وارونگی هوا می گویند.

منابع آلودگی هوا مختلف است آمار ها حدود ۶۰-۷۰ درصد را به خودرو ها نسبت می دهند در مرتبه بعد صنایع و نهایتا نیروگاه ها قرار دارند.پس از شناسایی منابع راهکار مقابله کنترل و کاهش منابع تولید آلاینده است. از طریق بالا بردن کیفیت خودرو ها ، صنایع و نیروگاه ها .

در سال های گذشته در بخش های مختلف چون محیط زیست، دانشگاه صنعتی ، آمایش سرزمینی و حوزه مدیریت بحران مطالعات مختلفی در خصوص آلودگی هوا صورت گرفت . دو سال قبل با دستور استاندار محترم، طرحی تهیه شد با عنوان طرح جامع پایش کیفی هوای اصفهان و هشت شهر اطراف آن با محوریت سازمان محیط زیست اصفهان .

تمام مطالعات جمع بندی شد و یک تیم متخصص از سازمان ها و نهاد های مختلف تشکیل شد قرار شد در عرض یکماه یک طرح اضطراری برای خروج اصفهان از شرایط هوای آلوده تدوین شود هدف کاهش پایدار آلودگی هوا، کاهش روز های ناسالم و افزایش روز های سالم با همکاری مردم و دستگاه های مسئول بود. برنامه ها و زمان بندی و تقسیم کار صورت گرفت.

 

 

 

در این طرح ۳۰ دستگاه اجرایی به طور مستقیم مسئولیت داشتند که ۳۸ اقدام پیش بینی شد . ۵۴ درصد این اقدامات ماهیت پیشگیری و ۴۶ درصد ماهیت کنترلی دارد.عمده اقدامات در حوزه حمل و نقل و ترافیک است و نقش تشکل ها و نهاد های

مردمی هم دیده شده است. این برنامه در محور های زیر اجرا می شود:

  1. حمل و نقل و ترافیک
  2. سوخت و بهینه سازی مصرف انرژی
  3. منابع ثابت آلاینده
  4. فضای سبز
  5. نظارت و پایش
  6. مدیریت سبز
  7. گرد و غبار
  8. مسائل فرهنگی و اجتماعی

 

در حوزه حمل و نقل و مدیریت ترافیک اقدامات مهمی تصمیم گیری شد با محوریت شهرداری مناطق شهری . تسریع در بهره برداری از مترو اصفهان، خارج کردن خودرو های فرسوده، گاز سوز کردن خودرو ها و اتوبوس ها، خارج کردن توقف گاه های اتوبوس های شهری از مرکز شهر، بازسازی ناوگان حمل و نقل شهری، الزام داشتن معاینه فنی برای خودرو ها، چراغ هوشمند و زوج و فرد کردن خودرو ها در محدوده ترافیک ، اقداماتی چون ترویج دوچرخه سواری از طریق تبلیغات محیطی و احداث ایستگاه های تحویل دوچرخه به شهروندان، سه شنبه های بدون خودرو، توزیع سوخت پاک یورو ۴٫

 

انتقال صنایع آلاینده به خارج از محدوده ۵۰ کیلومتری شهر مدنظر قرار گرفت. واحد های تولید گچ، تولید قیر و کوره پز خانه ها تعطیل و ملزم به جابجایی به خارج از این محدوده شدند. تیم هایی از محیط زیست دائما این ها را نظارت و پایش می کنند. خروجی دودکش ها باید استاندارد شود و بخش های مختلف با نو سازی و تکنولوژی روز جایگزین شود.

مدیریت سبز و توسعه انرژی های نو کار مهمی بود که صورت گرفت. توسعه استفاده انرژی های خورشیدی و باد .

 

  • کانون های گرد و غبار در منطقه شناسایی شد با محوریت منابع طبیعی :

نهال کاری در منطقه صورت گرفت قبلا ۳۰۰٫۰۰۰ هکتار نهال کاری صورت گرفته بود در حال حاضر هم ۵٫۰۰۰ هکتار در حال نهال کاری است. این کار در تثبیت خاک و کنترل بیابان زدایی و کویر زدایی و در نتیجه جلوگیری از تولید کانون های بیشتر گرد و غبار بسیار مهم است.

 

آموزش و فرهنگ سازی رفتار شهروندان در شرایط آلودگی هوا هم اهمیت ویژه دارد که در این زمینه اقدامات مختلف صورت گرفته است. آموزش این که در شرایط خاص آلودگی هوا کمتر از خودرو شخصی استفاده شود، استفاده از ماسک، استفاده از غذاهای خاصی که جنبه حفاظتی از بدن دارد. پرهیز از ورزش در هوای آلوده، مراقبت از کودکان و افراد مسن و کنترل مصرف دخانیات.

 

خوشبختانه آمار نشان داد که در سال ۹۵، تا نهم اسفند ۲۷۱ روز سالم داشته ایم . در حالی که سال ۹۴ فقط ۹۱ روز سالم داشته ایم . امسال خوشبختانه ما روز بسیار ناسالم نداشته ایم در حالی که سال های قبل داشتیم این آمار نتیجه مجموعه اقداماتی بود که عنوان شد و ما از این بابت خوشحال و خرسندیم. در حال حاضر هم هر هفته جلسات پیگیری وضعیت آلودگی هوا در اصفهان تشکیل می شود.نتایج اجرای این طرح هدیه ای است برای مردم استان و البته با مشارکت خود مردم و همه دستگاه های سی گانه زیر ربط بوده است.

۲۰ سال بود که نیروگاه ها مازوت مصرف می کردند که آلایندگی بالایی داشت، با پیگیری هایی که در این طرح صورت گرفت دو نیروگاه اصفهان به جای مازوت گاز سوز شدند.

ما از همه اعضای محترم جامعه پزشکی که دغدغه سلامت دارند دعوت می کنیم که طرح های خود را در زمینه آلودگی هوا و شیوه های مبارزه و مقابله با آن به ما ارایه دهند تا طرح موجود کامل و کامل تر شود.

خیلی از شما سپاسگزاریم و برای شما و همکارانتان آرزوی توفیق و سلامت داریم.

 

دیدگاه ها